Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług precyzyjnie określają przypadki, kiedy właściciel działalności gospodarczej ma prawo odliczyć podatek VAT. Zdarzają jednak takie sytuacje, kiedy jest to niewykonalne, a złe zrozumienie przepisów, zagraża odpowiedzialnością karną.
Odliczenie VAT to inaczej, pomniejszenie o wymiar podatku VAT, kwoty należnego podatku z tytułu zrealizowanej sprzedaży. W rezultacie, skutkuje to zmniejszeniem kwoty podatku należnego do zapłaty albo powstaniem nadwyżki, którą można przenieść na kolejny okres rozliczeniowy.
Kiedy można odliczyć podatek VAT
Podatnik ma prawo do odliczania VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są używane do realizacji czynności opodatkowanych. Dodatkowo, kupno towarów albo usług musi mieć związek z posiadaną przez przedsiębiorcę firmą.
Prawo przewiduje jednakże wiele wyjątków, które rozszerzają prawo do odliczenia podatku VAT na sytuacje, w których podatek naliczony nie ma związku z czynnością opodatkowaną.. Podzielić je można na trzy grupy:
Usługi niematerialne
Przedsiębiorca, zgodnie z art.27 ustęp 3 pkt 1 ustawy o VAT, posiada także prawo do odliczenia podatku VAT, jeśli miejscem świadczenia usług niematerialnych jest terytorium państwa poza Unią Europejską lub jeżeli usługi dotyczą bezpośrednio towarów eksportowanych, pod warunkiem posiadania dokumentów ,z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami|jest w posiadaniu dokumentów ,potwierdzających związek odliczonego podatku z tymi czynnościami:
- transakcji ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, w tym także świadczonych przez brokerów ubezpieczeniowych i agentów ubezpieczeniowych
- transakcji, w tym pośrednictwa dotyczącego walut, banknotów i monet używanych jako prawne środki płatnicze - z wyłączeniem przedmiotów kolekcjonerskich
- pośrednictwa lub wszelkich działań w zakresie gwarancji kredytowych, lub jakiegokolwiek innego zabezpieczenia pieniędzy oraz zarządzania gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę
- transakcji, w tym pośrednictwa, dotyczących rachunków terminowych i bieżących, przelewów, płatności, czeków, długów i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem inkasa należności i faktoringu
- transakcji, w tym pośrednictwa, z wyłączeniem zarządzania i przechowywania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach i stowarzyszeniach, obligacje i inne papiery wartościowe - z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów lub udziałów
- udzielania i pośrednictwa w udzieleniu kredytu oraz zarządzania kredytem przez kredytodawcę
Import zagraniczny
Właściciel działalności gospodarczej ma prawo do odliczenia podatku VAT, jeżeli importowane albo zakupione usługi albo towary dotyczą:
- wydania drukowanych materiałów reklamowych, próbek, prezentów (artykuł7 ust.3-7 ustawy o VAT)
- dostawy towarów albo świadczenia usług przez podatnika poza terytorium kraju (czyli formalnie nieopodatkowanych), jeżeli sumy te mogłyby być odliczone, gdyby czynności te były realizowane na terytorium kraju, a przedsiębiorca ma dokumenty, z których wynika związek odliczonego podatku z tymi czynnościami
Złoto jako towar
Przedsiębiorca może odliczyć podatek VAT też w sytuacji, jeżeli wykonując czynności zwolnione od podatku na podstawie artykułu 122 ust. 1 ustawy o VAT (dot. złota inwestycyjnego), nabywa:
- złoto inwestycyjne od podatnika wytwarzającego lub przetwarzającego złoto w celach przemysłowych lub dostarcza złoto w celach przemysłowych, w tym też wewnątrzwspólnotowo, lub importuje złoto inne niż złoto inwestycyjne, jeżeli to złoto jest następnie przekształcone w złoto inwestycyjne przez tego podatnika lub na jego rzecz
- usługi , które polegają na zmianie postaci, masy lub próby złota, w tym złota inwestycyjnego, w tym też wewnątrz wspólnoty europejskiej, a także jeśli importuje towar lub usługi, które są związane z wytworzeniem lub przetworzeniem złota inwestycyjnego