Wierzyciele muszą sami egzekwować zaległe długi. Jeśli wykonuje się to w sposób nieodpowiedni albo nieskuteczny, należy liczyć się z konsekwencjami przedawnienia. Niejednokrotnie też, to dłużnicy, działają z pełną premedytacją i odżegnują się od zapłaty powstałych zobowiązań, korzystając z luk prawnych i niewiedzy wierzycieli. Jak więc odzyskać swoje wierzytelności?
Kodeks Cywilny, w a szczególności artykuł 117 paragraf 2, mówi jasno, że po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia, przy czym zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.
Kiedy przedawniają się długi?
Ogólny czas, po którym egzekucja długów staje się niemożliwa, to 10 lat, liczonych od dnia, w którym powstał obowiązek ich spłaty. Jednakże ze względu na rozmaite rodzaje zobowiązań finansowych, czas przedawnienia roszczeń dla niektórych z nich został ustawowo skrócony do następujących terminów:
- dla zobowiązań związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa , a także dla zobowiązań okresowych, przedawnienie następuje po okresie 3 lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne
- dla zobowiązań z tytułu weksli, przedawnienie następuje po okresie 3 lat (dla wystawcy weksla własnego) i jednego roku (dla indosantów), licząc od dnia płatności lub od dnia protestu
- dla zobowiązań z tytułu zawarcia umowy przedwstępnej, przedawnienie następuje w okresie jednego roku, licząc od dnia, kiedy miała zostać podpisana umowa właściwa
- dla zobowiązań z tytułu umowy o dzieło, przedawnienie następuje po okresie 2 lat, licząc od dnia, w którym nastąpiło oddanie dzieła, albo w którym powinno nastąpić oddanie działa
- dla zobowiązań z tytułu umowy przewozu osób lub mienia, przedawnienie następuje po okresie jednego roku, licząc od dnia, w którym należność stała się wymagalne lub od dnia, w którym nastąpił bądź miał nastąpić przewóz
- dla zobowiązań wynajmującego przeciwko najemcy o naprawienie uszkodzonych rzeczy, jak również dla roszczeń najemcy przeciwko wynajmującemu o zwrot nakładów na użytkowane rzeczy, przedawnienie następuje po okresie 1 roku, licząc od dnia, w którym zwrócone zostały dane rzeczy
- dla zobowiązań właściciela firmy z tytułu zrealizowanej sprzedaży, przedawnienie następuje po okresie 2 lat, licząc od dnia, w którym zobowiązanie stało się wymagalne
Jeżeli dłużnik, na rozprawy sądowej powoła się na przepis przedawniania roszczeń i dowiedzie, że ten termin minął, to egzekucja wierzytelności będzie niemożliwa. trzeba zatem wszczynać postępowanie sądowe wobec nieuczciwych kontrahentów już po upływie 6 miesięcy od terminu powstania długu.