Umowa jest istotnym narzędziem wymiany dóbr i usług, stanowi fundament funkcjonowania gospodarki kapitałowej. W obrocie gospodarczym istnieje kilka rodzajów umów.
Zarządzanie własnym biznesem oprócz znajomości spraw finansowych i podatkowych wymaga też umiejętności kształtowania relacji z innymi uczestnikami. Relacje te najczęściej mają sformalizowany charakter, czego wynikiem są umowy. Te istniejące w obrocie gospodarczym zawierane są co najmniej przez jednego przedsiębiorcę i związane są z profilem jego biznesu. Z tym, że powoduje ona określone skutki prawne, dlatego że strony uzgodniły w oświadczeniach woli zamiar ich spowodowania.
Umowy dzieli się na:
- nazwane ( dokładnie uregulowane w przepisach prawa) i nienazwane(ich treść i nazwę ustalają strony posługując się swobodnie dokonanymi
postanowieniami), oraz umowy mieszane ( zawierają w swojej treści składniki
kilku umów),
- odpłatne (wiążące się z uzyskaniem przez strony korzyści majątkowej) i nieodpłatne
(mające na celu nieodpłatne przysporzenie na rzecz drugiej strony),
- zobowiązujące ( jedna strona zwana wierzycielem może żądać od
drugiej strony zwanej dłużnikiem określonego zachowania) i rozporządzające (polegające
na rozporządzeniu swym prawem),
- umowy konsensualne (dochodzące do skutku przez zgodne oświadczenia woli stron), i
realne (wymagają dla swej ważności oprócz oświadczeń woli stron jeszcze dodatkowych czynności np. wydania rzeczy)
Do często występujących w obrocie gospodarczym umów należą:
- UMOWA PRZYWŁASZCZENIA NA ZABEZPIECZENIE - to zabezpieczenie spłaty zobowiązania, np. kredytu, raty, któremu towarzyszy umowne przeniesienie własności dłużnika na wierzyciela ,
- UMOWA PORĘCZENIA - poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. W interesie poręczyciela leży dokładne określenie przedmiotu poręczenia,
- FORFAITING - forma operacji rozliczeniowej która polega na skupie należności terminowych w postaci weksli, wykorzystywany przy operacjach międzynarodowych. Jego przedmiotem mogą być nie tylko weksle, ale również inne wierzytelności handlowe, które mogą być wykupione przed terminem ich wymagalności. Strona, nazywana forfaiterem, to instytucja finansowa, którą zazwyczaj jest bank, natomiast drugą stroną jest przedsiębiorca-eksporter, określany mianem forfaitystą, który sprzedaje dobra lub świadczy usługę na rzecz podmiotu zagranicznego,
- UMOWA SPRZEDAŻY - sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność
rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedającemu cenę. Przedmiotem umowy sprzedaży są rzeczy i prawa już istniejące jak i też przyszłe,
- FRANCZYZA- umowa pomiędzy franczyzodawcą a franczyzobiorcą, której przedmiotem jest franczyza, będąca sumą konkretnych praw i obowiązków.To przepływ towarów, usług, technologii i know-how do franczyzobiorcy. Ma charakter dwustronnie zobowiązujący. Zaliczana jest do umów nienazwanych,
- UMOWA SPONSORINGU - odpłatne świadczenie wykonywane przez sponsora (najczęściej będącego podmiotem gospodarczym) na rzecz innego podmiotu (sponsorowanego), w zamian za co ów sponsorowany zobowiązany jest do reklamowania, promocji sponsora lub jego towarów i usług, informowania o samym sponsoringu i sponsorze ,
- UMOWA LEASINGOWA - finansujący zobowiązuje się, w zakresie działalności swojej firmy, nabyć towar od oznaczonego sprzedawcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania lub do używania i pobierania korzyści przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić finansującemu w uzgodnionych ratach wynagrodzenie pieniężne, równe co najmniej wynagrodzeniu z tytułu zakupu produktu przez finansującego,
- UMOWA FACTORINGOWA - zawierana przez dostawcę dóbr lub usług (faktorant) oraz nabywcę wierzytelności (faktor). To forma finansowania firm poprzez wykup wierzytelności. Faktor (bank lub firma faktoringowa) nabywa krótkoterminowe wierzytelności, faktorant natomiast otrzymuje z tego tytułu daną zapłatę. Umowa taka łączy w sobie dwa elementy: cesję wierzytelności oraz pożyczkę, którą spłaca nabywca wierzytelności w drodze cesji. Umowa jest zawierana na czas nieokreślony